“Quỷ học” (tiếng Anh thường gọi là Demonology) là một lĩnh vực nghiên cứu siêu hình, tập trung vào bản chất, nguồn gốc, phân loại và ảnh hưởng của các loài quỷ trong tín ngưỡng, tôn giáo và văn hóa dân gian.
Nó thường được gắn với các hệ thống tín ngưỡng lớn (Thiên Chúa giáo, Do Thái giáo, Hồi giáo, Ấn Độ giáo…) cũng như các nền văn hóa dân gian (châu Âu, châu Á, châu Phi).Quỷ học không phải là một “khoa học chính thống”, mà mang tính tôn giáo – thần học – huyền học, nhưng đã được nhiều học giả, triết gia và nhà nghiên cứu văn hóa quan tâm xuyên suốt lịch sử.
Từ “demonology” đi từ chữ δαίμων (daimōn) – nghĩa là “thần, thần lực, Thượng Đế”, và chữ λογία (logia) – tức là “giảng nghĩa, giải thích”, trong tiếng Hy-lạp.
Soucre: Wikipedia.org/wiki/demonology
1. Nghiên cứu về Quỷ học trong lịch sử
-
Thần học Kitô giáo (Christian Demonology):
- Thời Trung Cổ, các nhà thần học như Thánh Augustinus, Thomas Aquinas phân tích quỷ như “thiên thần sa ngã” từ Lucifer.
- Kinh Thánh (Cựu Ước & Tân Ước) nhiều lần nhắc đến quỷ (Satan, Beelzebub, Legion…), xem chúng là kẻ cám dỗ, gây bệnh tật, và chống lại Thiên Chúa.
-
Do Thái giáo (Jewish Demonology):
- Trong Kabbalah, nhắc đến Lilith (nữ quỷ được cho là vợ đầu của Adam).
- Các bản văn như Talmud cũng liệt kê các loài quỷ (shedim).
-
Hồi giáo (Islamic Demonology):
- Quỷ (Shayatin) và Jinn (thực thể siêu nhiên bằng lửa) thường gây ảnh hưởng xấu đến con người.
- Kinh Qur’an có các đoạn nói rõ về việc con người có thể bị quỷ ám.
-
Phương Đông (Châu Á):
- Trung Hoa: “Ma quỷ” phân loại rất chi tiết (Quỷ hồn, Dạ xoa, La Sát, Quỷ đói…).
- Việt Nam: Niềm tin dân gian có các loại ma (ma đói, ma rừng, ma nước), gắn liền với thờ cúng tổ tiên.
- Nhật Bản: “Oni” (quỷ dữ) và “Yōkai” (yêu quái).
-
Sách nghiên cứu nổi bật:
- Malleus Maleficarum (1486): Sách săn phù thủy, ghi chi tiết cách nhận diện và chống quỷ.
- Ars Goetia (phần 1 của The Lesser Key of Solomon): liệt kê 72 con quỷ có thể triệu hồi.
- Các tác phẩm hiện đại: nghiên cứu của Montague Summers, Richard Cavendish, Ed & Lorraine Warren (các nhà nghiên cứu hiện tượng siêu nhiên).
2. Những sự việc siêu nhiên liên quan đến Quỷ học
-
Các vụ trừ tà nổi tiếng:
- Vụ Anneliese Michel (Đức, 1975–1976): Cô gái 23 tuổi được cho là bị nhiều quỷ ám, qua đời sau các buổi trừ tà; vụ việc trở thành cảm hứng cho phim The Exorcism of Emily Rose.
- Vụ Roland Doe (Mỹ, 1949): Cậu bé bị cho là bị quỷ nhập, vụ trừ tà sau này truyền cảm hứng cho tiểu thuyết và phim The Exorcist.
-
Hiện tượng poltergeist (ma quấy phá): Nhiều trường hợp trong thế kỷ 20 tại châu Âu và Mỹ, như Enfield Poltergeist (Anh, 1977), nơi một gia đình chứng kiến đồ vật bay lơ lửng, tiếng gõ cửa, giọng nói lạ.
-
Các hội kín và nghi lễ huyền học:
- Trong các nhóm huyền thuật châu Âu (Occult), việc triệu hồi quỷ để xin tri thức hoặc quyền lực được ghi nhận.
- Aleister Crowley (1875–1947) từng thực hành các nghi thức Goetia.
-
Nghiên cứu hiện đại:
- Một số nhà tâm lý học cho rằng hiện tượng “quỷ ám” có thể liên quan đến rối loạn tâm thần phân liệt, đa nhân cách, hysteria.
- Tuy vậy, Giáo hội Công giáo vẫn duy trì chức vụ trừ tà chính thức và có khóa đào tạo tại Vatican.
3. Vai trò của Quỷ học
- Giúp giải thích các hiện tượng “xấu” trong đời sống: bệnh tật, xui xẻo, ác mộng.
- Tạo ra một hệ thống niềm tin để đối kháng lại cái ác.
- Ảnh hưởng mạnh đến văn hóa đại chúng: tiểu thuyết, phim ảnh, game (The Exorcist, Constantine, Diablo…).
